Het leven draait niet om goed of fout

Hij werkt aan een handboek voor mindfulnesstrainers en schrijft  over de  toepassing van mindfulness in het westen. Daarvoor verdiepte hij zich in de verschillentussen het Boeddhistische en westerse denken. Psycholoog Rob Brandsma laat zien hoe wij geconditioneerd zijn in ons denken en doen. En hoe je dat kunt doorbreken.

‘In het Boeddhisme wordt de vergelijking gemaakt met een wiel aan de ossenwagen dat niet lekker loopt. Er ‘schuurt’ of wringt iets, het gaat niet gemakkelijk, het gaat niet vanzelf. Boeddhisten noemen dat dukkha. Dat is iets anders dan het zware idee van lijden dat wij hebben. Volgens Boeddha heeft dat ‘wringen’ te maken met het feit dat wij voortdurend bezig zijn om te proberen het leven zoals het ís, te krijgen zoals we wénsen dat het is. We willen het leven of de ervaring van dit moment manipuleren naar een idee dat wij hebben van hoe het zou moeten zijn. Het prettige vasthouden en het onprettige weghouden. Het effect van die strijd die we onszelf aandoen, is dat we eigenlijk altijd het gevoel hebben van dukha. Het gevoel dat dit moment niet helemaal is zoals het zou moeten zijn.’

Kennelijk speelde dat in de tijd van Boeddha ook al.

‘Ja, tweeënhalfduizend jaar geleden hadden we ook een denkgeest en de neiging om vooruit en terug te denken en ons zorgen te maken. Maar daar is het een en ander bij gekomen. Een van de dingen is dat wij in een andere wereld leven. Onze cultuur en geschiedenis zijn gevormd vanuit de judeo-christelijke-islamitische manier van denken. Uit die cultuur komt het begrip van goed en fout, van regels geven en een hogere macht die al dan niet straft. Er is ergens een boekhouding waardoor je lik op stuk krijgt in een volgend leven of in de hemel. Dat heeft er bij ons voor gezorgd dat onze hele manier van denken en onze cultuur doordesemd is van een gevoel van goed of fout. Het heeft een dualiteit in ons denken gebracht die voor ons heel normaal is. Daar is door de industriële revolutie in het westen het economische- en nuttigheidsdenken bijgekomen. Dat sluit naadloos aan bij ‘goed of fout’-denken en maakt het voor ons heel moeilijk om zonder doel simpelweg te ‘zijn’. We krijgen daar een schuldgevoel bij, want in ons denken moet elk moment ergens voor dienen. We zijn geprogrammeerd om nu hard te werken voor een betere toekomst. Mensen als de Dalai Lama waren geshockeerd toen ze voor het eerst naar het westen kwamen en zagen hoe hard en streng wij voor onszelf zijn.’

Is de cultuur nog altijd anders in het oosten?

‘Dat is nu moeilijker te zien. De westerse waarden doordringen het oosten. Toch merken wij als toeristen vaak op hoe makkelijk, en misschien te makkelijk, mensen in India bijvoorbeeld accepteren, tot het lijdzame aan toe. Hoe ze zomaar een halve dag op de bus kunnen wachten, zonder dat ze weten of hij komt of niet en daar eigenlijk helemaal geen problemen mee hebben. Dat is leven in een veel grotere overgave. Wat ook een keerzijde heeft, namelijk het gevoel dat je eigenlijk heel weinig kunt doen aan je situatie. Ik wil niet zeggen dat de doe-modus, die stand van ‘als ik nu wat doe, dan kan ik er later wat aan hebben’, altijd verkeerd is. Want zo willen we leven, zo kunnen we ergens komen. Het gaat om het schakelen tussen ‘doen’ en ‘zijn’. De doe-modus zien als een tool die je nodig hebt om dat te doen wat echt nodig is en ‘m daarna weer uitzetten. Wij kennen die andere stand helemaal niet. We worden ’s morgens wakker en ons to do-lijstje komt meteen naar boven.’

Wat is de meest existentiële toestand van de mens?

‘Simpelweg 'zijn'. De basis daarvoor is het gevoel dat het oké is. Het gevoel dat er iets mis is, is een uitzonderingstoestand. Dat geldt voor de natuur, dat geldt ook voor de mens.’

Een mens reflecteer toch altijd op wat hij is en op zijn tekorten?

‘Eigenlijk vraag je nu naar het doel van het leven. Waarom zijn wij hier, waarom beleef ik dit moment, wat is de zin van dit moment. Naar mijn gevoel is dat simpelweg ‘hier zijn’ en dit moment ervaren. Er is iets heel essentieels wat we kunnen leren en wat we in het westen structureel over het hoofd zien. En dat is dat we een mogelijkheid hebben om ons te ontwikkelen in de relatie tot onze ervaringen en ons lijden, in plaats van erdoor geleefd te worden. Je kunt ook zeggen: pijn en tekort horen bij het leven. We hebben allerlei patronen om daarmee om te gaan, voor een deel worden we daarmee geboren en voor een deel zijn die gecultiveerd, maar als je je realiseert dat pijn bij het leven hoort, dan kun je jezelf ook de vraag stellen: oké als er pijn is, laat ik dan eens kijken hoe ik daar., het beste mee omgaan. Dan zet je dus eigenlijk de kijker op een totaal andere stand: je gebruikt je energie om de relatie met de ervaring te veranderen in plaats van de ervaring zelf’

20090518 zwartwit in meditatie 

Dat neemt volgens mij niet weg dat de mens als reflecterend wezen zich altijd bewust zal zijn van zijn tekorten. En jij geeft volgens mij een manier aan om daarmee om te gaan.

‘Jij gaat uit van de vraag: is het leven een feest of is het leven een strijd? Zo denk je dualistisch. Maar het gaat niet om of het één of het ander. Mensen met chronische pijn die oefenen met mindfulness merken: als ik de pijn onderzoek en erbij blijf, steeds dieper ga in die overgave, in hoe het is hier en nu, dan kan ik ermee dansen en meebewegen, dan zie ik dat er ook kleur en nuance in die pijn zitten. Denk je dualistisch, dan is de pijn slecht, moet hij weg uit je leven. En als je hem er echt niet uit kan hebben dan heb je nog maar twee opties: doorvechten tot je uitgeput bent of wegzinken in lijdzaamheid. Dat zit allemaal in het perspectief van zwart-wit: pijn en lijden zijn slecht. De andere kijk op het leven is die van een rollercoaster, een zee met golven die we niet hoeven te bedwingen maar waarin we vrijheid kunnen winnen door mee te bewegen met de golven. Dat is het leven voorbij goed en fout, dat is ervaren wat er is.’

En dat dukkha van Boeddha dan?

‘Dat gaat over onze neiging om ons geluk te willen managen en daardoor meer ongeluk over ons af te roepen dan nodig is.’

Maar dat zit niet in dat dualistische denken, dukkha is niet fout?

‘Nee, het wiel draait, alleen niet perfect gecentreerd.. Alles gaat voorbij, er is altijd wat en het gaat nooit zoals je denkt.Het idee van perfectie is een bron van dukkha. Het stamt uit het dualistisch denken. Het leven is nooit perfect en tegelijk altijd perfect: de perfectie van de imperfectie.Maar dat is slechts vanuit het perspectief van de denkgeest en de doe-modus. Vanuit de oké-zijn en de zijn-modus is er slechts het rijzen en dalen van wat komt en gaat. Het is oké, zelfs als het niet oké is of voelt. Alles wat we hebben is dit moment en de uitnodiging om te kijken hoe we ons kunnen verhouden tot dit moment. Het gaat om bewust omgaan met de uitdagingen, neigingen en je geconditioneerde patronen. Dat is de weg om uit de reactiviteit de komen, de vaste cyclus van onbewust in de reacties blijven zitten en daar telkens maar op voortbouwen. Alles waar wij ons zo druk over maken, waarvan we zeggen ‘hoe moet dat nou’, daar kun je mee aan de slag. Er is een verandering van perspectief mogelijk, waardoor dit ook een andere kleur krijgt.'

Alleen maar een ander perspectief? Slaat dat niet snel door naar lijdzaamheid?

‘Als je er wat aan kunt doen, doe dat dan. Als er een etiketje in de hals van je t-shirt irriteert, knip het dan af. Het is absurd om te denken: nou, zo is het leven. En datzelfde geldt voor je belastingaangifte doen, je auto naar de garage brengen, je vakantie plannen en zorgen voor je gezondheid. Eigenlijk doen we dat allemaal. Maar lastig wordt het als we er niet mee op kunnen houden en niet de grens weten te vinden tussen wat te plannen is, wat binnen onze macht ligt, en wat niet. Denkgeest en doe-modus opereren vanuit de premisse dat je het leven naar je hand kunt zetten, als je maar genoeg je best doet. Een onbewust idee dat ons veel lijden brengt, want als je je best doet en je bent nog niet gelukkig, dan ben je hiervoor dus persoonlijk schuldig aan. Ongeluk én schuld hieraan. Zo heb je dubbele pijn.’

'We willen een ijzeren vuist van controle. Terwijl we eigenlijk niet kunnen weten hoe het loopt. Misschien ben je wel ziek als het vliegtuig voor je vakantie vertrekt. Dus dat plannen zouden we ook met een lichtere toets kunnen doen: als alles gaat zoals het gaat, dan zou ik graag dat en dat doen. Plan met de innerlijke notie dat het niet gedrukt staat, maar dat je het met potlood schetst  Wetende dat je niet alles in de hand hebt. Waardoor je ook lichter met veranderingen kunt omgaan. Want er is maar één zekerheid en die is dat er veranderingen zijn en onverwachte gebeurtenissen. Dat is het vaardig inzetten van de doe-modus, van het vooruit denken, van het prachtige vermogen dat ons onderscheidt van de dieren om dingen te regelen, te creëren, om in onze geest vast dingen voor ons te zien die er niet zijn. De kunst is om daar de relatieve waarde van in te zien.’

Die grens vinden is het lastige.

‘En waarom is die grens vinden voor ons zo moeilijk? Omdat we de illusie hebben dat als we maar genoeg investeren in die mentale activiteit dat het dan ook gaat lukken. En daar zit een misvatting. We denken dat we meer controle hebben dan we eigenlijk hebben. Het is echt een westerse tic om het denken, gedachten, zo ontzettend belangrijk te vinden. We identificeren ons ermee, stellen ze vaak gelijk met de werkelijkheid. Gisteren was het mooi weer, toen nam ik even de tijd om in de zon niets te doen, maar al snel merkte ik dat mijn hoofd ging ratelen: je zou nu ook aan je boek kunnen werken, en nu blijft dat liggen….Een schaars moment in de zon, en ik kon er niet van genieten.

Als zelfs jij dat al niet kunt…De context waarin je functioneert die wijst je er ook voortdurend op dat je jezelf moet verbeteren en vooruit moet in het leven.

‘Precies, dat is om ons heen, door alle uitingen, dat ademt onze maatschappij. De werkmoraal, wat moet en wat niet moet, wat goed is en niet goed. Het maakt dat ik me vreemd voel als ik op maandagochtend niet werk. Dat is diepe conditionering die ook in mij zit. En als ik de zon op dat moment niet kan voelen en niet genieten van waarom ik daar ben gaan zitten, dan ben ik dus niet vrij.’

Wat is dan de essentie van vrijheid?

‘Vrijheid is om op dat moment het hele spel te zien en je te realiseren hoe het werkt. Te zien hoe je daar zit, je gedachten op te merken, de verstrakking van je lichaam te voelen, maar ook de warmte van de zon. En je te realiseren: dit is het dus. Op dat moment ben je uit de gevangenis van geloven in je gedachten en erdoor voortgedreven worden. Zoals niet rustig in de zon kunnen zitten als je in een bepaalde cultuur bent opgegroeid.Vrijheid is dus niet per se feel good: je hoeft je niet altijd goed te voelen als je in de zon zit, als je je belemmerende patronen maar ziet en daar bewust mee kunt omgaan. Het draait erom op te merken, boven jezelf uit te stijgen en te zien hoe je neigingen om jezelf te manipuleren en je geconditioneerde reactiepatronen werken'

'Vrijheid is het resultaat van een hele vriendelijke, milde manier van onderzoeken wat er gebeurt. Als je de patronen ziet door die vriendelijke blik, dan zit je er niet meer in. Die afstand en ruimte, dat is vrijheid. En alles wat verder gaat, is daar al voorbij. Als je denkt: nu moet het anders, mijn gevoel van spanning moet weg of ik moet helemaal de zon voelen, dan koppel je er alweer een resultaat aan. Boeddha leerde ons te onderzoeken in plaats van te vechten. Vriendelijk zijn met de ervaringen van dit moment, het leven ‘indrinken’ en voluit ervaren, daar gaat het om.’20110720 robbrandsma

Rob Brandsma:  gezondheidszorgpsycholoog BIG, orthopedagoog, psycholoog NIP, mindfulness trainer VMBN.
Rob Brandsma's site is www.robbrandsma.nl.

http://www.simplifylife.nl/overview.php?cid=844

juli 2011

19 July 2011
By on 20:13
Geen Tijd

Toen we het over tijd hadden wees Sandra ons op de documentaire Killing Time, die op 7 april 2008 door Noorderlicht is uitgezonden. Hierin legt astrofysicus Julian Barbour uit dat tijd eigenlijk helemaal niet bestaat, een illusie is. Tijd is ‘bedacht door het brein’ om de wereld te kunnen interpreteren, en wat we meten is in feite niets meer dan de verschillen die er tussen verschillende nu’s zijn. Want alleen nu’s bestaan, zodat tijd niet iets lineairs of vloeiends is, geen ‘rivier van tijd’ zoals Newton dat voorstelde. ‘Niet alleen alles uit het verleden is er, en alles wat wij ouderwets lineair de toekomst noemen,’ zegt Barbour, ‘maar ook talloze andere mogelijkheden. Een eindeloos scala aan mogelijkheden, allemaal tegelijk.’ Ik heb wel eens vaker gehoord dat zich dat allemaal in een oneindig aantal parallelle universa afspeelt, maar mijn voorstellingsvermogen is toch iets te beperkt om die oneindigheid te kunnen bevatten. Hoe alles tegelijk gebeurt illustreert Barbour door alle nu’s, in de vorm van polaroidfoto’s die tijdens de opnames van deze documentaire zijn gemaakt, over de tafel uit te spreiden.

20110613 klokzonderwijzers 

Ik vind dat een mooi beeld omdat het mooi aansluit bij iets wat ik soms bij tijd beleef. Namelijk dat het verleden er gewoon is. Waarom zou het verleden minder echt, minder waar, minder reëel zijn dan het nu? En wellicht zijn beelden die wij over de toekomst hebben, zoals verwachtingen en idealen, ook wel heel concreet aanwezig in één van die parallelle werelden waarmee we op de een of andere wijze in contact komen. Uiteraard nemen onze zintuigen niet alles tegelijk waar – daar zouden we een beetje gek van worden – zodat de noodzaak ontstond om in een illusie te leven van een hier dat alleen ons eigen plekje zou zijn en een nu dat alleen het huidige moment zou omvatten. Woorden schieten tekort, want ik zei ‘ontstond’, en Barbour sprak van ‘bedacht’ en dat zijn werkwoorden, processen die op zich weer tijd veronderstellen. Zonder tijd kan niet iets ontstaan en kun je niet iets bedenken. Maar hoe kan tijd uit het tijdloze ontstaan? Wellicht is het inderdaad handiger om te concluderen dat tijd gewoon niet bestaat, en volgens Barbour is dat de manier om de kleinschalige kwantummechanica en de grootschalige relativiteitstheorie met elkaar te verzoenen. 20110613 klok

En nu we toch bezig zijn en ontkennen dat tijd bestaat, moeten we dat ook maar voor de ruimte doen. Ruimte suggereert dat iets ergens anders kan zijn, niet hier. Ruimte suggereert dat dingen verschillend kunnen zijn, los van elkaar kunnen staan. Als er geen ruimte is valt alles samen. Heeft alles niet eens met al het andere te maken, omdat het gewoon al dat andere ook is. In echte eenheid is geen relatie meer mogelijk omdat het ene niet verschilt van het andere. Als tijd en ruimte niet bestaan is het holistische wereldbeeld nog maar een zwak stuntelig aftreksel van de onvoorstelbare realiteit waar geen plaats voor ruimte en geen ogenblik voor tijd is weggelegd. Wellicht zitten we hier bij de wortels van het verschil tussen realisme en idealisme. Realisten geloven in wat onze zintuigen waarnemen. In de illusie van tijd, en daarmee in oorzakelijkheid, causale verbanden, bewijsbaarheid, empirie. Idealisten weten dat er meer is tussen hemel en aarde. Dat hun idealen geen fantasieën zijn, maar mogelijkheden die in andere parallelle werelden allang realiteit zijn.

Zo ontdekt de wetenschap wat visionairs en mystici al millennia lang weten. Bijvoorbeeld dat tijd een illusie is. Dat tijd stil kan staan, ofwel eigenlijk niet bestaat. Dat er alleen eeuwigheid is, ofwel alles eigenlijk een groot nu is. Hoewel in het praktische leven kennelijk de illusie van tijd nodig is, betekent dat nog niet dat we dan maar moeten geloven dat het ook echt bestaat. Net zoals het voor een toneelspeler niet best is als hij vergeet dat hij een rol speelt, misleid je jezelf als je de werkelijkheid in stukjes tijd en ruimte verknipt om vervolgens je eigen knipseltjes als de enige echte werkelijkheid te blijven beschouwen. Want zoals er in de ruimte plekken bestaan die je niet direct kan zien, gebeuren er ook dingen die we in het beperkte nu niet waarnemen en die we voor het gemak maar verleden of toekomst noemen. Ja, het kost kennelijk even tijd om te ontdekken dat tijd niet bestaat. Maar als je daar niet de tijd voor neemt zal je ook nooit ontdekken dat er geen tijd is.

Date 7 juni 2011, www.satyamo.nl

 

11 June 2011
By on 16:57
Hemelvaart

Mijn hemel. Op een tropisch eiland lekker liggen luieren. Een rum-cola naast me, staren naar de mensen en de zee. De zon die mijn lome lijf verguldt. En verder helemaal niks. Dat is mijn paradijs. En niet van mij alleen. Gewoon genieten van het hier en nu, niets hoeven. Dat is geluk. Dat is waarvoor wij hier op aarde zijn. Om onszelf te bevrijden van het moeten, het willen, het doen, het voortdurende bezig zijn. Daarom ben ik ook een fel tegenstander van het arbeidsethos, want dat propageert het werken voor een doel, voor iets anders, voor de toekomst, voor een ander, voor de economie. De verheerlijking van de arbeid is dan ook vaak een groot struikelblok geweest in mijn omarming van het socialisme. Omdat arbeid helemaal niet adelt maar ons bindt aan de aarde, aan materie en aan geld, en ons allesbehalve in het hier en nu doet leven.

20110613 hemelvaart 
de hemelvaart van Jezus

‘Eerst je school afmaken,’ zei mijn moeder, mijn smachten naar ongebreidelde creativiteit en expressie vooruitschuivend als wat tegenwoordig een linkse hobby heet. Want daarna moest ik eerst mijn studie afmaken. En daarna moest ik eerst een baan vinden. En daarna moest ik eerst een gezin stichten. En daarna moest ik eerst voor kinderen zorgen. En zo blijf je dus bezig met rechtse hobby’s als aan de slag blijven, werken, iets doen voor de kost, knokken, vechten en doorpakken. Ergo: nooit toekomen aan dat waar het leven voor bedoeld is: het paradijs vinden in het hier en nu, gewoon genieten van het leven, lanterfanten. Het calvinistische arbeidsethos is voor mij dan ook alles behalve spiritueel te noemen. Ja, dat stelt zelfs alles in het werk om te voorkomen dat je het geluk in jezelf vindt. Stel je voor! Dan kunnen we alle bijbels wel in de papierversnipperaar doen en dominees in de bijstand stoppen.

Laat mij maar lekker slenteren langs lange stranden. Ja, natuurlijk moet er brood op de plank, maar het echte brood, het echte werken ontspringt alleen uit spontaniteit. Het ideaal van het nietsdoen wordt vaak bestreden met het argument dat er helemaal niets gebeurt als je maar een beetje in je zwemslip ligt te luieren en met het mulle zand ligt te spelen. Maar dat is onzin, want pas dan en alleen pas dan borrelen in je lijf en ziel juist die dingen op die echt willen en moeten gebeuren. Het echte werk kan alleen ontspringen uit de bron van het nietsdoen, van ontspanning, van acceptatie. Alleen werk dat helemaal vanuit je eigen bron gebeurt – en dat is voor mij per definitie creativiteit – heeft kwaliteit, is waardevol. De rest is namaak, geforceerd, onbezield. Iets doen of maken alleen maar omdat het moet of omdat het zo hoort of omdat je anders niet overleeft. Maar wat is leven zonder ziel, leven alleen om te werken? Echt goed werk is niet iets dat je doet, maar iets dat je niet kan nalaten.

Mijn hemel. Die is er gewoon al. Het idee dat we niet al lang in de hemel leven is ons aangepraat door priesters en politici, bij wie het altijd weer meer en beter kan. Ik hoef dan ook helemaal niet naar de hemel te varen, omdat ik allang in dat heerlijke zinloze Niets ben. Het is alleen een kwestie van goed opletten. Even alle oordelen opzij zetten en gewoon om je heen kijken. Het strand, het zand, de schelpen, de zee, de blauwe lucht, de felle zon – aarde, water, lucht en vuur zijn al overal om je heen. Alles is allang compleet zoals het is. De hemel is allang op aarde.

20110613 hemelvaart-arrangement 
de hemelvaart van Jezus

Ja, ik weet het. Er zijn mensen die daar heel anders over denken. Maar toch is het mijn overtuiging dat het godslastering en arrogantie is om te beweren dat er ergens in de kosmos ook maar iets gebeurt dat niet goed, lelijk of verkeerd zou zijn. Want dat het een rotzooitje is, is ook maar bedacht, ingefluisterd door een stemmetje dat graag zegt dat iets anders zou moeten zijn als het is. Er is immer nog steeds lijden en pijn! Maar zijn dat ook niet oordelen, illusies?  Hoe erg is honger als je geniet van het knorrende gevoel in je maag bij het afvallen? Hoe uitputtend is pijn als je afziet voor sportieve prestaties? Bestaat pijn eigenlijk wel? Wat blijft ervan over als je het accepteert, als je je weerstand ertegen verliest en de pijn gewoon pijn laat zijn? Geldt niet ook hier dat uiteindelijk alleen het hier en nu verlossing brengt? Wellicht zal ik zelf op de stoel bij de tandarts ook vragen om mij deze tekst nog eens voor te lezen, maar dat zegt meer iets over mij dan over het waarheidsgehalte van deze woorden.

Mijn hemel. Natuurlijk ga ik me op gegeven moment vervelen. Dat snap ik trouwens nooit bij al die verhalen die over de hemel worden verteld. Alsof daar eeuwig altijd alles goed zou zijn en je daar nooit genoeg van krijgt. Maagden in overvloed. Engelengezang dat je je oren uitkomt. Wolven en schapen die het met elkaar doen. Dat kan een tijdje leuk zijn, maar heeft iemand er ooit bij stilgestaan hoe lang dat eeuwige eigenlijk duurt? Want dat duur zo lang, dat je op gegeven moment er alles voor over hebt om in godsnaam weer terug te mogen naar de aarde! Waar je dan  begint te ontdekken dat je de hemel nooit zult vinden als je hem niet in jezelf vindt. Dat je voor je geluk geen voorwaarden aan anderen en je omgeving kan stellen. Dat het dan niets meer uitmaakt waar je bent, omdat gelukkig zijn jouw keuze is voor een zieletoestand. Dat je zelfs middenin een ellendige wereld voor je eigen hemel mag opkomen, voor geluk durft te kiezen, van het leven mag genieten. Opdat er tenminste van jou iets van een licht, van een andere wereld uitstraalt dat uiteindelijk het enige is dat een mens goed kan doen en dat mensen goed kan doen.

Na deze mooie woorden geschreven te hebben ga ik nu even lekker de tuin in. In de zon. Wellicht onder hevig gekwetter van ruziënde vogels in de kastanje. In steek een sigaartje op en zie dat het goed is. Dan ben ik even God en hoef ik niet naar de hemel te varen omdat ik daar allang ben.

n.b. Niets doen betekent voor mij niet nietsdoen. Maar datgene doen – ik kan beter schrijven: ‘laten gebeuren’ – dat spontaan, intuïtief in je opkomt, dat gedreven wordt uit liefde en compassie in plaats van uit opgedrongen noodzaak of plicht. Voor mij is veel van al dat gewerk om ons heen een vlucht. Een vlucht uit de ledigheid, zinloosheid en verveling die ontstaan uit angst om de confrontatie met je eigen kern aan te gaan. Het ego wil steeds afleiding, bezig zijn en zoekt afleiding om maar niet met existentiële ervaringen en vragen geconfronteerd te hoeven worden. Knokken voor minderheden of voor de rechten voor de mens lijken me geen ‘werk’ dat uit een arbeidsethos is ontstaan, maar een spontane, menselijke actie die voortkomt uit iets dat boven de persoon, boven het ego uitstijgt. Ik moet trouwens wel toegeven dat ik ook vaak actievoerders met veel ego ben tegengekomen, en dat ik dan grote vraagtekens zette bij de mensen die zo trots zijn op hun sociale engagement. Of spirituele engagement, want in die wereld komt het zeker niet minder voor.

bron: www.satyamo.nl

2 juni 201120100202 uyldert

 


By on 16:45
Zelfkennis; is dat wel mogelijk?

Maskerleer. Dat is de juiste vertaling van persoonlijkheidsleer, wat mijn hoofdrichting psychologie was. Het woord persona komt wellicht uit de toneelwereld van de oude Grieken, waar de spelers een masker droegen. Hun woorden moesten daardoorheen klinken, in het Latijn: per-sona. En dat is geheel in overeenstemming met veel oude wijsheidsleren, waarin het wezen van de mens ver achter of diep in zijn lichaam verborgen ligt. Dat heet dan ziel of geest – begrippen die eigenlijk heel vaag zijn omdat iedereen er weer iets anders onder verstaat. Dan gaat het over liefde, verlangens, gedachten en idealen. Het is hoe dan ook iets onnoembaars dat wetenschappers nog steeds niet hebben gevonden, waardoor het niet op anatomiekaarten te vinden is. Sommige wetenschappers gaan zelfs zo ver dat ze zeggen dat bewustzijn niet bestaat, dat het een illusie is. Maar wie is zich dan bewust van die illusie? ‘Bewustzijn bestaat niet’ kan dan een leuke soundbite zijn, maar om te zeggen dat het een wetenschappelijke uitspraak is… Het is juist in die onontdekte gebieden van psychologie en spiritualiteit waarin we ons wezen herkennen, ontdekken wie we werkelijk zijn. Zoals mijn Wijze Tante zou zeggen: ont-dekken. Haal alle kleren en maskers er maar af en toon me wie je werkelijk bent.

Wie ben ik? Ook dat is een vraag waarmee je in de spirituele wereld wordt doodgegooid. De hedendaagse meester Adyashanti vraagt liever wat je bent dan wie je bent. De vraag wie je bent kun je nog beantwoorden met een rol die je in het toneel van het leven speelt, maar de vraag wat je bent roept om de concrete tastbare kern van jezelf. Die heb ik nog niet gevonden, want zodra ik denk ‘Ah, dit ben ik!’ is er weer iets in me dat een stapje achteruit doet en zich afvraagt wie of wat dit nou eigenlijk weet, ziet of zegt. Ik blijf altijd de waarnemer, de getuige, en die kan per definitie zichzelf niet zien of kennen. Geef je queeste naar zelfkennis maar op, en dat is waarschijnlijk ook het doel waarom meester hun discipelen zich op deze vraag laten sufmediteren. Je bent nooit hetzelfde als dat waarmee je je vereenzelvigt. Sommige mensen identificeren zich met hun lichaam, hun mooie uiterlijk, hun spierkracht, hun vitaliteit. Anderen vereenzelvigen zich met hun gevoelens, met wat hun hart hen zegt, met schoonheid en kunst. En weer anderen identificeren zich met hun gedachten en idealen, met intelligentie en wetenschap. Mensen zijn grof te verdelen in doeners, voelers en denkers, en spelen allemaal zo hun eigen rol in het levensspel.

De foto die ik op mijn profiel van Facebook heb gezet toont niet mijn stoffelijke gezicht van vlees en bloed, maar dat van mijn avatar van pixels in Second Life. In die wereld schep je jezelf, en toen ik daar vier jaar geleden mee begon creëerde ik iemand die ik graag wilde zijn, mijn ideaal. En wat iemands dromen en idealen zijn zegt vaak meer over iemand dan zijn uiterlijk zelf. De muziek waar iemand van houdt, de boeken die hij leest, de manier van omgaan met de natuur – ik acht ze wezenlijker dan de lichamelijke vorm waarin iemand verschijnt, zoals op een pasfoto. Vandaar dat je mij niet zult horen zeggen dat ik een verkeerde foto bij mijn profiel heb geplaatst. Want ook dromen en idealen horen bij dit leven, net als virtuele werelden van Second Life en wat niet al. Te zeggen dat iets virtueel is, is op zich al kunstmatig; alles hoort erbij, het leven is één!

 20100202 uyldert
http://www.satyamo.nl/1363/spiritualiteit/wie-ben-ik/ 

weblog Satyamo; januari 2011

6 February 2011
By on 15:38
Brieven aan God; Stef Bos

Laat ik beginnen bij het begin. Het mooiste scheppingsverhaal voor mij is dat van de Aboriginals. Het opent met : ……..En op de eerste dag schiep de mens God.

Ik ben gedoopt in uw naam, ik heb met u gepraat toen ik klein was voor het slapengaan. De grote mensen om mij heen leerde dat u 'liefde' was. Wat een geluk …..want in het dorp waar ik vandaan kom werd uw naam doorgaans genoemd in de schaduw van hel en verdoemenis.

Toen ik zestien werd reisde ik samen met mijn vader naar Zwitserland. We overnachtten in een hotel in Zuid-Duitsland. We sliepen op dezelfde kamer. Voor het slapengaan knielde mijn vader voor het bed met gevouwen handen en bad in stilte. Hij maakte zich klein voor u en voor mij. Toen heb ik u denk ik voor de eerste keer gezien. En of het mijn verbeelding is of dat u echt bestaat doet er eigenlijk niet toe. Zolang het maar iets met mij doet dat goed is. De jaren daarna heb ik u eindeloos in vraag gesteld zoals het hoort, want ik geloof niet in een opperwezen dat een fanclub heeft die hem kritiekloos aanvaart. Voltaire en Nietzsche waren goede leermeesters….de dominee bij wie ik catechisatie volgde was het daar niet mee eens en riep mijn ouders ter verantwoording. Toen heb ik de kerk verwisseld voor het theater omdat daar meer vrijheid is en ruimte voor bezieling.

De tweede keer dat ik u zag was in de ogen van mijn moeder kort voor ze stierf. Ik zag een zacht licht van overgave en rust. Ze zei 'Ik ga naar mijn vader' en ik denk eerlijk gezegd dat zij haar eigen vader bedoelde van wie ze veel had gehouden. Wat doet het ertoe…. of u onze verbeelding bent of dat u echt bestaat zolang het maar iets met iemand doet dat goed is.

En nu Nu ben ik eigenlijk niet meer bezig met het zogenaamde godsbewijs. Ik hoop aan het einde van de reis vol overgave en rust uit te kunnen spreken 'Ik weet het niet'. En diep in mijn hart weet ik Dat u niet meer vraagt dan dat Want als u al bestaat bent u ondoorgrondelijk voor ons overschatte verstand. Maar in mijn verbeelding bent u ongeschonden uit de strijd gekomen…. Het kind in mij praat nog regelmatig in het ijle voor het slapengaan. Wanneer ik muziek maak en mezelf soms overstijg verdenk ik u ervan daar de hand in te hebben. Of u werkelijk bestaat doet er niet toe,de verbeelding is voldoende. Ook nu nog als ik schrijf kruisen onze paden zich soms. Zoals een jaar geleden op een ochtend in Kaapstad in deze woorden…….

Die Witmense Bid tot hulleself En noem dit God De Witmense Leef vir die toekoms Luister nie meer nie Naar die stemme Van die dodes Hulle denk Die verlede Is verby Hulle verklaar Die onverklaarbare Met n wetenskap Wat nie kan verklaar nie Waarom hulle So eensaam is Die Witmense Gesels nie met die see nie Hoor nie wat die wind sê Wat fluister In die bome Hulle reis oor die wereld Maar sien die water Nie stroom nie Hulle praat nie Met die maan nie Bang Vir hulle ongelyk Die Witmense Bid Tot hulleself En noem dit God

 20110112 264px-Stef_Bos

Zo gaan wij samen al een weg van 45 jaar. En of het mijn verbeelding is of dat u echt bestaat doet er eigenlijk niet toe. Zolang het maar iets met mij doet dat goed is. Vriendelijke groeten Van hier naar daar Waar het ook is, Stef Bos

Stef Bos (Veenendaal, 12 juli 1961) is een Nederlandse zanger en acteur, vooral bekend van zijn nummer Papa.

http://www.eo.nl/programma/briefaangod/2006-2007/page/Brieven_aan_God__Stef_Bos/articles/article.esp?article=8152183

 

18 January 2011
By on 17:35
Brief aan God: Frénk van der Linden

Deze ‘Brief aan God’ is een brief aan mezelf. ‘Ik ben een god in ‘t diepst van mijn gedachten’, dichtte wijlen Willem Kloos, en ik zeg het hem na. Al was het maar omdat zo’n bekentenis me verlost van de opdracht te schrijven aan iemand (of iets) waarin ik niet meer geloof.

God is in de loop der jaren een vraag voor me geworden.

In den beginne was hij nog een antwoord. Als katholiek jochie ging ik dikwijls naar de ochtendmis in een Hillegomse kerk; onder mijn rapportcijfers stond altijd keurig het aantal keren vermeld dat ik daar was komen opdagen. Het bevlogen knaapje dat ik in die tijd was, voelde al een spoor van twijfel omdat zijn gebeden niet werden verhoord: Sjanny van Lierop, het mooiste meisje in de banken aan de overkant van het gangpad, werd niet verliefd op het smachtende jongetje een paar meter verderop. (Later, heel veel later, toen Sjanny als volwassen vrouw een dierbare vriendin was geworden, overleed ze aan kanker – een Surinaamse echtgenoot en drie jonge kinderen achterlatend. Ook dat versterkte mijn godsdienstige gevoelens niet echt.)

20110112 frenk van der linden 

In mijn puberjaren en adolescentie veranderde god van de Alwetende in hooguit een schim van een antwoord. Samen met klasgenoten bezocht ik meermalen de kloostergemeenschap Taizé, in de Bourgogne, om tussen duizenden jongeren uit allerlei landen te mediteren en te zingen. Het verdriet om de scheiding van mijn ouders en de dood van een broertje werd er niet minder door. Nooit zal ik vergeten wat de priester —  onbedoeld wreed — over zijn lippen liet komen op het moment dat hij wilde troosten: 'God hield zoveel van dit mensenkind dat hij Benno nú al bij zich wilde roepen.'

Op een dag besloot ik te trouwen, óók in de kerk, met een buitengewoon lieve vrouw; haar opa was betrokken geweest bij de oprichting van de Evangelische Omroep.Het resterende beetje geloof in god-als-antwoord dat ik nog in mij had, verdween juist door dat huwelijk — denk ik. nu. Mijn vrouw en ik ruzieden over hem. Verbood god wel of niet seks vóór het huwelijk, mochten we wel of niet van god op zondag naar een restaurant, mochten we wel of niet van god dit of dat, of zus, of zo. Het werd één van de oorzaken van onze scheiding.

God, besefte ik, is geen antwoord voor me. En al helemaal geen antwoord op mijn problemen. Misschien is het ook wel buitengewoon kinderachtig dat te hopen.

Zo lang we het niet-bestaan van god niet kunnen bewijzen, moet een verstandig mens de intellectuele moed opbrengen open te staan voor de mogelijkheid dat hij bestaat, heeft de Amerikaanse natuurkundige Richard Feynman – inmiddels overleden –, eens met zoveel woorden opgemerkt. Ik kan naar eer en geweten zeggen dat ik ben blijven zoeken. Privé, maar ook als journalist. In bijna ieder interview stelde ik de godsvraag.

Maar de laatste jaren neemt de behoefte om die vraag te stellen af. Ja, zelfs die vraag verdwijnt nu in de nevelen van de tijd. Ik ben het theoretiseren voorbij. Eén inzicht beklijft: dat theoretiseren, dat geloven of juist niet-geloven, de overgave aan de gedachte dat god aan- of afwezig is, doet me vrijwel niets meer.

Wat naar mijn gevoel werkelijk telt, doorslaggevend telt, is niet het woord maar de daad. Ben ik in staat met huid en haar lief te hebben? Lukt het me om mensen te hulp te komen? Kan ik vergeven? Behandel ik mijn naaste zoals ik zelf behandeld zou willen worden?

Afgelopen voorjaar heb ik me opnieuw met een vrouw 'in de echt verbonden'. Mijn exgenote was erbij. Mijn ouders, die na hún scheiding veertig jaar oorlog voerden, waren er ook. Zij spraken, huilden, lachten en dansten met elkaar. Mooie term, je 'in de echt' verbinden. Mijn geliefde, Annet, komt uit Rotterdam. Daar weten ze het al heel lang: geen woorden maar daden.

Frénk van der Linden (Hillegom, 14 oktober 1957) is een Nederlandse journalist die werkt(e) voor onder meer de De Tijd, Nieuwe Revu, NPS-radio en het NRC Handelsblad. Hij staat binnen zijn vakgebied bekend als specialist in het interviewen.

januari 2011 bron: http://www.eo.nl/programma/briefaangod/2006-2007/page/Brief_aan_God__Fr_nk_van_der_Linden/articles/article.esp?article=12155344


By on 17:27
Brief aan God: Frénk van der Linden

Deze ‘Brief aan God’ is een brief aan mezelf. ‘Ik ben een god in ‘t diepst van mijn gedachten’, dichtte wijlen Willem Kloos, en ik zeg het hem na. Al was het maar omdat zo’n bekentenis me verlost van de opdracht te schrijven aan iemand (of iets) waarin ik niet meer geloof.

God is in de loop der jaren een vraag voor me geworden.

In den beginne was hij nog een antwoord. Als katholiek jochie ging ik dikwijls naar de ochtendmis in een Hillegomse kerk; onder mijn rapportcijfers stond altijd keurig het aantal keren vermeld dat ik daar was komen opdagen. Het bevlogen knaapje dat ik in die tijd was, voelde al een spoor van twijfel omdat zijn gebeden niet werden verhoord: Sjanny van Lierop, het mooiste meisje in de banken aan de overkant van het gangpad, werd niet verliefd op het smachtende jongetje een paar meter verderop. (Later, heel veel later, toen Sjanny als volwassen vrouw een dierbare vriendin was geworden, overleed ze aan kanker – een Surinaamse echtgenoot en drie jonge kinderen achterlatend. Ook dat versterkte mijn godsdienstige gevoelens niet echt.)

20110112 frenk van der linden 

In mijn puberjaren en adolescentie veranderde god van de Alwetende in hooguit een schim van een antwoord. Samen met klasgenoten bezocht ik meermalen de kloostergemeenschap Taizé, in de Bourgogne, om tussen duizenden jongeren uit allerlei landen te mediteren en te zingen. Het verdriet om de scheiding van mijn ouders en de dood van een broertje werd er niet minder door. Nooit zal ik vergeten wat de priester —  onbedoeld wreed — over zijn lippen liet komen op het moment dat hij wilde troosten: 'God hield zoveel van dit mensenkind dat hij Benno nú al bij zich wilde roepen.'

Op een dag besloot ik te trouwen, óók in de kerk, met een buitengewoon lieve vrouw; haar opa was betrokken geweest bij de oprichting van de Evangelische Omroep.Het resterende beetje geloof in god-als-antwoord dat ik nog in mij had, verdween juist door dat huwelijk — denk ik. nu. Mijn vrouw en ik ruzieden over hem. Verbood god wel of niet seks vóór het huwelijk, mochten we wel of niet van god op zondag naar een restaurant, mochten we wel of niet van god dit of dat, of zus, of zo. Het werd één van de oorzaken van onze scheiding.

God, besefte ik, is geen antwoord voor me. En al helemaal geen antwoord op mijn problemen. Misschien is het ook wel buitengewoon kinderachtig dat te hopen.

Zo lang we het niet-bestaan van god niet kunnen bewijzen, moet een verstandig mens de intellectuele moed opbrengen open te staan voor de mogelijkheid dat hij bestaat, heeft de Amerikaanse natuurkundige Richard Feynman – inmiddels overleden –, eens met zoveel woorden opgemerkt. Ik kan naar eer en geweten zeggen dat ik ben blijven zoeken. Privé, maar ook als journalist. In bijna ieder interview stelde ik de godsvraag.

Maar de laatste jaren neemt de behoefte om die vraag te stellen af. Ja, zelfs die vraag verdwijnt nu in de nevelen van de tijd. Ik ben het theoretiseren voorbij. Eén inzicht beklijft: dat theoretiseren, dat geloven of juist niet-geloven, de overgave aan de gedachte dat god aan- of afwezig is, doet me vrijwel niets meer.

Wat naar mijn gevoel werkelijk telt, doorslaggevend telt, is niet het woord maar de daad. Ben ik in staat met huid en haar lief te hebben? Lukt het me om mensen te hulp te komen? Kan ik vergeven? Behandel ik mijn naaste zoals ik zelf behandeld zou willen worden?

Afgelopen voorjaar heb ik me opnieuw met een vrouw 'in de echt verbonden'. Mijn exgenote was erbij. Mijn ouders, die na hún scheiding veertig jaar oorlog voerden, waren er ook. Zij spraken, huilden, lachten en dansten met elkaar. Mooie term, je 'in de echt' verbinden. Mijn geliefde, Annet, komt uit Rotterdam. Daar weten ze het al heel lang: geen woorden maar daden.

Frénk van der Linden (Hillegom, 14 oktober 1957) is een Nederlandse journalist die werkt(e) voor onder meer de De Tijd, Nieuwe Revu, NPS-radio en het NRC Handelsblad. Hij staat binnen zijn vakgebied bekend als specialist in het interviewen.

januari 2011 bron: http://www.eo.nl/programma/briefaangod/2006-2007/page/Brief_aan_God__Fr_nk_van_der_Linden/articles/article.esp?article=12155344


By on 17:27
Ik ben verlicht……….

Het is 21 december. Witte vlokken verstillen de wereld om me heen. Eindelijk even een moment van rust, met alleen het gekraak van de sneeuw onder mijn voeten. Stilte, die me herinnert aan hoe alles ooit was, miljoenen jaren geleden op deze aarde. De afwezigheid van geluid voedt me, alsof alles meer en meer open wordt, zich beter kan laten zien zoals het werkelijk in wezen is. In de stilte komen mijn voortrazende gedachten tot stilstand, en is het net alsof mijn bewustzijn een sprongetje maakt. Klik! Geluiden die ik door gewenning niet meer hoorde zijn opeens verjaagd tot nazoemende herinneringen. Heerlijk is het om in deze leegte van de koude vrieslucht te staan. Waarin ook mijn gedachten stilstaan. Even geen oordelen. Even geen herinneringen aan of heimwee naar een verleden. Even geen angst voor of verlangens naar een toekomst.

De wereld staat gewoon even stil en zwijgt. Heeft even niets te zeggen. Is er gewoon. Gewoon zichzelf, zonder betekenis, zonder naar iets anders dan zichzelf te verwijzen. Veel mensen schijnen bang te zijn voor die zinloosheid, serieuze filosofen worden daar soms heel somber van. Terwijl de besneeuwde bomen niets anders dan hun eigen schitterende aanwezigheid uitstralen. Ze zijn er gewoon. Zonder oorzaak of doel. Dat zijn mooie denkconstructies, maar ze lossen niets op. Want wat is de oorzaak van de oorzaak, het doel van het doel? Gedachten houden ons gevangen en laten niets over van het hier en nu. Zoals ook deze gedachten me afleiden van wat er op dit moment is. Klik! Wat goddelijk om hier zo vlak bij huis over de hei te kunnen wandelen in de bevroren frisse natuur!

20080418 bankjeaanzee 

Of hebben deze stilte en koude, samen met de lange donkere nachten toch een bedoeling? Misschien zijn ze er wel om even onze gedachten op nul te zetten, zodat we even verlicht kunnen zijn. De wereld waarnemen zoals hij is. Zonder oordelen over wat goed of slecht is, wat mooi of lelijk is, wat waar of onwaar is. Tegenstellingen bestaan niet meer, lijken bedrog, en zo openbaart zich de eenheid en verbondenheid van alles met alles. Dan voel ik me niet belangrijker of beter dan anderen, maar ook niet minder of slechter. Gewoon omdat ik ben die ik ben. En om me heen zindert de wereld van aanwezigheid en straalt diep van binnen enthousiasme en levendigheid uit. Alsof alles transparant wordt en zo zijn onzichtbare maar o zo aanwezige sprankelende kern laat zien. Leven is meer dan waterstof, koolstof, zuurstof, stikstof, zwavel en fosfor! Alles leeft

‘Ik ben verlicht!’

Wat gebeurt er als je dat wereldkundig zou maken? Binnen de spirituele wereld is zo'n uitspraak natuurlijk de ideale publiekstrekker.

Aan de ene kant verzamelt zich in een mum van tijd een kudde volgelingen om je heen, die alles voor je doen, je aanbidden, je financiën wat op orde houden en je allemaal vragen stellen waarvan het antwoord zo voor de hand ligt dat je je afvraagt waarom ze jou ermee lastig vallen. Maar het is wel een heerlijke status natuurlijk, en echt genieten op je stoel in hun midden, met naast je een zeldzame bloem en een glas water waaruit bij tijd en wijle een heel rustige slok kunt nemen. Misschien worden er zelfs dvd’s van je satsangs gemaakt! Daarvoor heb je het wel over om een beetje uitgezogen te worden door een sucking publiek, waarover sjamaniste Linda Wormhoudt zo mooi in het decembernummer van De Koorddanser schreef. Verlichte mensen en bijzondere energetische plekken roepen in alternatieve kringen nu eenmaal een onweerstaanbare graailust op.

Aan de andere kant zijn er tallozen voor wie zo’n uitspraak echt helemaal niet kan. Hoe durf je? Verlichting is het meest heilige dat er is, en bovendien gebeurt dat pas na jaren, zo niet levens van meditatie, oefeningen en ontberingen! Voor verlichting moet gewerkt worden, en niet zo’n beetje ook! Kijk maar naar alle verlichten, hoe zij door de donkere nacht van de ziel zijn gegaan, vol radeloosheid en depressies, en dan maak jij doodleuk een weblogje onder de titel ‘Ik ben verlicht!’ Ja, onder de douche ontdekte ik dat dit toch maar eens gezegd moest worden. Omdat ik dat arbeidsethos zat ben. Want het is uiteindelijk dit geloof in de noodzaak van werk dat ons er juist van afhoudt om gewoon verlicht te zijn. Hij die zegt dat je überhaupt iets moet doen voor verlichting heeft er niets van begrepen. Die gelooft nog in het rechtse voor wat hoort wat, en kent de liefde niet. Aan het werk! En als je niet werken wilt dan schop ik je wel spirituele markt in!

20080808 duiven in de zon 

Het ene ego hangt graag de verlichte uit, en het andere ego hult zich graag in nederigheid. Maar allebei zijn het ego’s. En beide leven in de illusie dat er überhaupt een verschil is tussen verlicht zijn en onverlicht zijn. Vanuit onverlichte staat lijkt dat zo: je ziet een deur waar je doorheen moet, maar als je daar doorheen bent zie je achter je dat er helemaal geen deur was! Sterker nog: dat het juist het ego was dat je voortdurend influisterde dat je niet verlicht was. Dat ikje kon natuurlijk niet anders, en ik neem het hem ook niet kwalijk. Maar het blijft wel een leugentje. Niet degenen die zeggen dat ze verlicht zijn, maar zij die geloven dat ze niet verlicht zijn liegen! Gewoon even in het hier en nu je ogen, neus en oren open, de frisse lucht voelen, van je sigaartje genieten, en de op de kale boomtakken hippende vogels vertellen je dat het waar is. Zo eenvoudig is het!

Toch moet ik eerlijk bekennen dat ik niet verlicht ben. Alleen al het feit dat ik met deze uitspraak aan het liegen ben bewijst dat. En deep down interesseert het me niet eens of ik al dan niet verlicht ben. Geef mij maar mijn sigaartje en de in de takken hippende vogeltjes. Er is niets belangrijker dan dat.

bron: http://www.satyamo.nl/ artikel 'ik ben verlicht' en 'het stille leven'' december 2010

15 January 2011
By on 12:40
Begin ! en Leef !

De hele dag staat onze innerlijke radio aan. Maar met wie praat je eigen lijk? Je praat met jezelf! En wat zeg je tegen jezelf? Wie ben jij eigenlijk? Ken je nog het liedje uit je jeugd? ‘Wat je zegt ben je zelf, met je kop door de helft.’

Het is belangrijk om je bewust te worden op welke radiofrequentie je bent afgestemd. Op die van hoop? Vertrouwen? Bemoedigende woorden? Of hoor je de stem van onzekerheid, verdriet of angst? Elke keer dat je voelt dat je hart krimpt van onzekerheid of  verdriet, of dat de schaduw van angst je lichaam vult, haal dan diep adem. Heel diep. Zet je voeten op de grond en vertel jezelf wie je daadwerkelijk bent.

Onderschat nooit de kracht van het gesproken woord of dat wat je denkt, zegt en voelt. Ook al voelt het nu alsof het niet zo is, weet dat geluk een bewustzijn is, een innerlijke afstemming. Dus vertel jezelf regelmatig wie je bent en je zult merken dat je innerlijke kompas als vanzelf de juiste koers zal opzoeken.

 

Ik ben heel.

Ik ben geluk.

Ik ben liefde.

Ik ben overvloed.

Ik ben vreugde.

 

Je hebt niets te verliezen, alleen nog maar te winnen. Dus jubel het van de daken. Zing het onder de douche. Herhaal het in stilte en schrijf het in het stille weten van je hart opdat de leegte die je wellicht voelt, zich zal vullen met de frisse adem van een nieuw begin.

 

Ik ben heel.

Ik ben geluk.

Ik ben liefde.

Ik ben overvloed.

Ik ben vreugde.

 

Er woont een taal in dit universum die verder reikt dan woorden. Het is de taal van het gevoel.

De taal van Zijn. We noemen dat ook wel zielentaal. In onze taal, het Nederlands, is een boom mannelijk en het voorjaar onzijdig, maar in zielentaal heeft alles wat leeft een naam, een hart en een ziel. Voor mij is het leven vrouwelijk. Ze is de wijze lerares die de geheimen van wie wij zijn kent.

 20080418 lichtboodschap

Ik heb de code van een begin mogen kraken. Als je de strijd opgeeft om tegen het leven te vechten en je durft door- en mee te bewegen naar een nieuw begin dan kun je naar het leven luisteren en ontdek je haar magie. Het leven is de adem van ons bestaan. Ze is een wijs veld waarin je woont, denkt, voelt en leeft. Ze vernieuwd dat wat nodig is en neemt afscheid van dat wat overbodig is. Het laatste doen we niet graag. Veranderingen brengen onzekerheid. Tot je het leven leert vertrouwen en begrijpen. Dan pak je haar hand en hoor je haar innerlijke stem. Want ze praat tegen je door middel van mensen, situaties en ontmoetingen, of ze fluistert zachtjes en onhoorbaar in het hart van je intuïtie nieuwe inzichten. Ze vertelt je dat je moet doorlopen omdat er meer op je wacht dan je dacht. Het is een wet van het leven dat als je de liefde of overvloed van je leven hebt verloren, er nog meer liefde op je wacht. Dat is de code van een nieuw begin: je krijgt altijd meer terug van dat wat je hebt verloren. Dat is het echte geheim.  Soms begrijpen we werkelijk niet waarom een verandering ons overkomt. Dan vechten we tegen dat wat ons verlaat. Maar waar stoeien we eigenlijk echt mee? Uiteindelijk met onszelf, tegen het feit dat we niet willen veranderen omdat het loslaten van dat wat ons bekend is niet eenvoudig is. De gevoelens van weerstand, pijn of verdriet maken dat we weigeren door te reizen in ons leven. We hebben angst voor dat wat nieuw lijkt omdat het zo onbekend en ver lijkt. Tot dat we de sprong wagen en meebewegen met het leven.

Dan zien we wat er werkelijk aan de hand is: we staan onverwacht of ongewild voor een nieuw hoofdstuk in ons leven. Dus haal diep adem en loop door. Want het ergste dat je kan gebeuren is dat je tussen het afscheid en een nieuw begin invalt. Dan kom je terecht in een niemandsland.

Dus, toe maar. Ga maar. Loop maar. Vlieg maar met het leven mee. Want als je haar een hand geeft en je oren spitst om haar stem te horen dan weet je dat je op haar kunt bouwen. Ook al lijkt alles onzeker, dan nog… loop door… met kleine stappen, van ochtend tot avond, van dag tot dag, tot je verder kunt kijken. Want ergens, ergens wacht een nieuw begin op je om door jou zichtbaar gemaakt te worden.

 20080418 vogelsnaarzon

Niet al te lang geleden stond mijn leven stil. Totaal onverwacht en onvoorbereid veranderde mijn leven van richting. Het leek alsof ik het kompas van mijn leven was kwijtgeraakt. Die ochtend keek ik via de badkamerspiegel in mijn verbaasde ogen en stelde ik mezelf de vraag:

‘Wat ga ik doen met de rest van mijn leven?’

Waar begin je als je even niet meer weet hoe je toekomst eruitziet? Hoe en waar vind je de moed om je verleden daar te laten waar het hoort en door te lopen naar een nieuw begin? Wat ga je doen als je  eventjes niet meer weet wat je moet doen? Wie ga je worden als je het antwoord kwijt bent? Waar schuil je als het leven onzeker lijkt?

En hoe stuur jij je leven naar een nieuw geweldig begin? Het leven kan veranderen. Zomaar. Zonder zichtbare reden. Ooit leerde ik van een wijs mens dat de enige zekerheid die je daadwerkelijk hebt, is dat alles onzeker is. Daar heb ik veel troost aan gehad omdat ik begreep dat het zinloos is om het leven te willen vasthouden of te controleren. Het leven is een beweging. Een vloeiende aaneenschakeling van gebeurtenissen en ogenschijnlijke toevallige ontmoetingen. Jouw leven is de spannendste reis die je ooit zult maken, want in de ochtend weet je nooit met zekerheid waar je de avond zult zijn. De natuur van het leven is verandering. En zo hoort het ook.

Maar de essentie is om de veranderingen in je leven te begrijpen en mee te kunnen deinen op de eb en vloed van je eigen bestaan. Ik weet niet waar je bent of wat je is overkomen waardoor jij een nieuw begin zoekt. Of wellicht lees je het zomaar omdat een nieuwe horizon altijd aanlokkelijk blijft. Dit boek kent geen voorgeschiedenis. Het is voor iedereen die een nieuw begin zoekt, in welke richting dan ook. Ik heb het geschreven omdat ik het moest schrijven. Iets in mij vertelde me dat het mij een nieuwe richting zou brengen. Dat heeft het gedaan. Het heeft mijn tranen gedroogd, mijn hart verwarmd en mijn ziel geroerd. Ik heb dit boek geleefd van het begin tot het einde.

Ooit is mij geleerd dat alles wat met liefde gemaakt is, altijd in liefde zal worden ontvangen.  Als de nachten te donker zijn, de wereld te groot en het even lijkt alsof je jezelf ergens bent verloren, weet dan dat je niets kwijt bent geraakt maar dat je een ervaring rijker bent geworden. Er wacht je een heel nieuw begin. Een nieuw hoofdstuk in je leven en jij bent de schrijver van je eigen verhaal. Dus wat ga je doen met de rest van je leven? Wie wil je zijn? Wat wil je bereiken? Eigenlijk is elke verandering, hoe ingrijpend dan ook, een cadeau om opnieuw te beginnen. Begin terwijl je leest met een schone lei. Begin hier en nu met een nieuwe toekomst, die je zelf gaat schrijven. Vanuit het verleden, naar het heden, naar de rest van je leven. Naar een sprankelend begin.

 

Want het leven is meer dan overleven. Het is op maat gemaakt om het beste en mooiste van jezelf te leren leven. En dat lukt alleen als je heel goed weet wie je bent. Dat is de levensechte cursus die je volgt en daarom leven we tussen de dagen en de nachten in het diepste verdriet het mooiste van onszelf – en ontdekken we op een dag dat we al die tijd al gelukkig zijn geweest. Dan ontmoeten we onszelf en vliegen we mee met het leven.

In liefde leren leven wil zeggen dat je je angst voor het leven laat varen. We zijn allemaal leraren van elkaar. Jij en ik horen bij elkaar en soms laten we elkaar zien hoe we van elkaar moeten houden en soms doen we het tegenovergestelde. Dan ligt de uitdaging op je te wachten om zoveel als je kunt van jezelf te leren houden en te doorgronden wie je daadwerkelijk bent zodat je elke verandering aankunt.

Dus lezende ogen die mijn woorden ontmoeten: begin! Begin gewoon hier. Begin een nieuw leven. Wacht niet totdat je perfect genoeg bent of tot er iemand komt die je toestemming geeft. Begin hier. Gewoon doen. Heel jezelf en laat de wind je neus aaien, de zon je wangen strelen en de regen je adem vernieuwen, want de mooiste dingen in het leven zijn gratis en voor niets. Dat noemen we liefde en het beste van jezelf leef je in liefde!

Bron: tekst van het eerste hoofdstuk van het boek Begin van Patty Harpenau

 20090909 vrouwschaduw in stervanlicht

Ik wil schrijven over een nieuw begin. Over een nieuw leven. Want wat doe je met de rest van je dagen als je wereld aan duigen ligt? Waar vind je de kracht om op te staan en in de vermoeide ogen van je oude leven te kijken? En wat je ook is overkomen en waar je ook bent. Of je de lief van je leven hebt verloren, je huis of materie  bent kwijt geraakt, één ding is zeker: Elk afscheid brengt een nieuw begin.

In januari 2010 zat  ik oog in oog met mijn uitgever en hij stelde mij de volgende vraag: “als toeval niet bestaat, echt niet bestaat, waarom overkomt je deze nachtmerrie?”

Ik wist het antwoord. Oprecht. Want elk boek dat ik heb geschreven en echt succesvol werd, heb ik geleefd. Geleefd tot in mijn hart en nieren. De nacht bracht mij het antwoord. Verraad kruist je pad als je niet kunt loslaten. Die gedachte benam mij de adem en in de kille ochtend belde ik een wijs en beroemd man in het buitenland en stelde hem de volgende vraag: “als je aan iets vast houdt dat niet goed voor je is, dat je levensbestemming in de weg staat,  is het dan mogelijk dat je ziel letterlijk ingrijpt en dat wat niet goed voor je is van je pad word gehaald?”

Het was even stil aan de andere kant van de lijn en hij beaamde dat wat ik dacht: het universum beschermt hen die in liefde leven.'

De wet van illusie leert ons dat we ons eigen leven soms niet willen zien. Dat het diepe verlangen naar geluk het zicht lui maakt en de waarheid zich verschuilt achter het perspectief waarmee we naar ons leven kijken. Hoe blind kan een mens zijn voor het leven en hoe genadig is zij als ze helpt. In mijn geval -en vergeef mij mijn oprechtheid -staat mijn leven in het teken van het schrijven van boeken en is mijn boek The Life Codes het testament van mijn leven. Met verbazing  en dankbaarheid zag ik buitenlandse uitgevers in mijn leven verschijnen en begreep ik dat ik aan de vooravond stond van iets dat groter was dan ik. Tot in begin december de waarheid zich onthulde dat mijn internationale contracten nooit waren opgestuurd terwijl ik ze in goed vertrouwen getekend en had meegegeven aan hem die het dichtst in mijn hart kon komen. Toen begreep ik dat het leven had ingegrepen.

Waarom ik daar zo eerlijk over ben? Ik ken geen schaamte. Het feit dat ik een spiritueel leraar bent doet niets af aan het feit dat ik mens ben. Want daarvoor leef ik in deze wereld. Om in deze dualiteit een zichtbare vertaling te maken van een onzichtbaar verlangen. Het leven bestaat uit twee. Anders kan je haar niet zichtbaar maken. Dus leef ik net als jij de mooiste ochtenden en de diepste dalen. Leef ik in het licht en in de duisternis maar elke ochtend word ik wakker met de intentie om licht te zijn. Om liefde en licht te zijn voor hen die mij nodig hebben. Om een inspirerend voorbeeld voor anderen te zijn dat we met spiritualiteit ook geld kunnen verdienen. Want laten we nu eerlijk zijn: Geld dat verdient is met liefde, word altijd in liefde gedeeld. Dus, ja, ook spirituele mensen moeten leren de wereld van vorm te omarmen opdat wij een wereld kunnen helen en met het mooiste licht in ons kunnen optillen zodat geen kind meer van honger hoeft te sterven omdat wij onze overvloed kunnen delen.

Het leven is gemaakt om het mooiste en de beste versie van onszelf te leven. Dat is waarom we hier zijn. En soms, heel soms, begrijpen we niet direct waarom ons  een afscheid overkomt. Ik heb de code van een nieuw begin mogen kraken. Ze is een groot cadeau geworden want in de stilte van de ochtend schrijf ik achter een bureau gevuld met kaarsen, met een verse bloemen en de liefde van mijn vrienden aan mijn zijde. Ik schrijf de sterren van de hemel over een nieuw begin, over geleefde einden en de keuze tussen toekomsten want ja, er zijn liggen meer scenario’s op de plank dan je denkt. En nog even hoop ik je te verassen met een nieuw levenstestament want het echte geheim van een nieuw begin is dat ze tegen je praat en als je haar stem kunt horen dan fluistert ze in je oor dat je moet doorlopen, dat er meer op je wacht dan je dacht. Ook al denk je van niet. Als je de liefde van je leven hebt verloren dan wacht er nog meer liefde op je want het is een wet van het leven dat je altijd meer terugkrijgt van dat wat je hebt verloren. Dat is het echte geheim. 

Bron: Patty Harpenau, nieuwbrief maart 2010.

 Storm-Clouds

Zij kijkt me aan. Onze ogen ontmoeten elkaar. Ik zie het verdriet in haar ogen. Ze zoekt een nieuw begin. Want ergens heeft ze het verhaal van haar leven verlaten en is ze gaan wonen in een toekomst die niet bij haar hoort. Hoe kan ik haar uitleggen dat het leven dat soms doet? Dat het leven ingrijpt als je loopt waar je niet behoort te zijn. Dat zij, het leven, dan ongezien je hand pakt en je met stille woorden leert dat elk einde in werkelijkheid een nieuw begin is.

 

Ik probeer de woorden voor haar te vinden, helende zinnen om haar hart te raken zodat ze troost en moed kan vinden. Want opgeven is nooit een optie. Nooit. Werkelijk nooit. Als je stil blijft staan in je verdriet en woede dan kom je terecht in Niemandsland en wacht er een keuze: beland je met je verdriet in de hel of in de hemel? Zij vraagt mij waarom? Waarom doet het leven soms zo zeer? Ik heb het antwoord niet. Het hoeft ook niet. Waarom is niet meer relevant. Het is een geleefde ervaring, meer niet. Ik begrijp dat het afscheid haar hart heeft verwond. Maar wie doet wie zeer? Het leven? Ik denk van niet. Het is het gedrag van onszelf en anderen dat het ongeluk dat we in ons hart ervaren veroorzaakt. Het leven doet geen zeer. Ze is eerlijk en oprecht. En het enige dat ze van je vraagt is om haar te vertrouwen en aan haar hand door te lopen. Meer vraagt ze niet.

 

Zij die werken met het licht, krijgen de duisternis cadeau. Want het één bestaat bij de gratie van het ander. Zoals de dag bij de nacht hoort. Zoals het licht bij de duisternis. Teruglopen is geen optie. Doorlopen daarentegen wel. Naar een nieuw begin. Naar een nieuw leven op de weg die bij je hoort. Laat het afscheid los en leef. Leef met alle adem in je en als je de weg niet ziet of weet, vraag dan aan het leven of ze je kan leiden. Dus adem met vertrouwen je nieuwe begin in, als de frisse geur van een nieuwe dag. Woon in je leven als een warme veilige jas en blijf dicht bij jezelf. En als je de duisternis ontmoet reageer dan niet met woede maar begrijp dat het je leert om naar het licht in jezelf te lopen. Als je in staat bent vreugde te vinden in je verdriet, compassie in je woede, wijsheid in je teleurstelling dan vind je als vanzelf een nieuw begin.

 

Wij mensen leven ons leven en soms vergeten we wie wij zijn, dat we in dit leven wonen om onszelf te ervaren van de diepste dalen naar de hoogste toppen. We zijn hier om groeien en elke dag de kracht te vinden om in vreugde te leven. Het leven is op maat gemaakt om alle facetten te ontdekken en als je de illusie van een einde begrijpt dan antwoordt zij jou. Met een nieuw begin. Angst is de fantasie van ons ego en hoop is de verbeelding van onze ziel. Dus verlang het beste te leven. En weet dat het de aard is van de natuur om te groeien. Niets blijft klein. Jij niet en ik ook niet. Dus is mijn vraag aan jou is hoe groot je durft te worden? Wat ga je doen met de rest van je leven?

 

Begin vandaag. Wacht niet langer. Begin gewoon hier. Nu. Adem naar je hart, naar die diepe wijsheid en rust die in je woont. En weet dat de snelste weg naar geluk het loslaten van je ongeluk is. Je hebt geen rituelen nodig, geen gebeden of oefeningen. Want de weg woont in jou. Simpel door te verlangen. Verlang naar een nieuw begin. En onderweg hoor je het leven tegen je fluisteren, door middel van ontmoetingen, aanwijzingen of zo maar een toeval. Het valt je toe omdat het leven van je vraagt haar te vertrouwen. Als je van haar houdt, houdt ze ook van jou.

 

Ik heb de code van een begin mogen kraken. Als je de strijd opgeeft tegen het leven te vechten en je durft door- en mee te bewegen naar een nieuw begin dan kun je naar het leven luisteren en ontdek je haar magie. Het leven is de adem van ons bestaan. Ze is een wijs veld waarin je woont, denk, voelt en leeft. Ze vernieuwd dat wat nodig is en neemt afscheid van dat wat overbodig is. Het laatste doen we niet graag. Veranderingen brengen onzekerheid. Tot je het leven leert vertrouwen en begrijpen. Dan pak je haar hand en hoor je haar innerlijke stem. Want ze praat tegen je door middel van mensen, situaties, ontmoetingen: of ze fluistert zachtjes en onhoorbaar in het hart van je intuïtie nieuwe inzichten. Ze vertelt je dat je moet doorlopen omdat er meer op je wacht dan je dacht. Ook al denk je van niet. Het is een wet van het leven dat als je de liefde of overvloed van je leven hebt verloren, er nog meer liefde op je wacht. Dat is de code van een nieuw begin: je krijgt altijd meer terug van dat wat je hebt verloren. Dat is het echte geheim

Bron: nieuwsbrief juli 2010, Patty Harpenau.

 20090510 opgaande zon

Mensen zijn mijn passie. Ik ben eigenlijk wars van spiritisme of New Age. Voor mij is spiritualiteit de essentie van ons leven en heb ik mijn hele leven gezocht naar haar gebruiksaanwijzing. Want als ik leef heb ik dan niet het recht om haar te begrijpen?
Hoe groot mag ik eigenlijk wel zijn, is de hemel begaanbaar voor de mens en bestaat een hel eigenlijk wel?  Mijn vader was mijn eerste leraar en menigmaal drukte hij lachend zijn handen over zijn oren en zei:' kind van mij, ga buiten spelen en hou op met je vragen over wie God is, waar hij te vinden is, en of de maan weet dat er een zon bestaat.'

Ik heb nooit opgegeven om te zoeken, om te willen weten, om te ontdekken en te doorgronden. En in mijn leven wonen dagen dat ik alles meen te begrijpen en dagen dat ik niets begrijp. Die dagen groei ik het hardst…….. 

Doe maar, leef maar, ga maar, maar bovenal probeer zo groots mogelijk te worden, zodat je een oprecht eerlijk mens bent. Want groots zijn wil niet zeggen dat je beter bent maar dat je meer te delen hebt.
Het leven is te mooi om haar niet te leven. Ze is te mooi om te verzanden in verdriet en teleurstelling en niemand staat tussen jouw geluk en de uitkomst van je diepste verlangen in, anders dan jezelf. Maar soms zien we het niet. Dan doet ons hart teveel zeer om te willen kijken en zien we ons leven door de ogen van het verleden. Maar weet dat het leven is gemaakt om door te lopen. Stilstaan maakt dat je in Niemandsland terecht komt. Dan val je tussen het einde en een nieuw begin in. Tot je de moed vindt om in beweging te komen en op zoek gaat naar een nieuw begin, hoe onzeker en onzichtbaar dat ook lijkt. Maar weet dat als je loopt, je zicht met elke meter beter zal worden. En dan? Dan gebeurt het wonder…. het leven pakt  je hand en zij  leidt je verder op je nieuw weg en je ziel, het stille weten in je eigen hart, is je kompas.

Als mijn woorden je raken en je leeft eigenlijk niet het leven dat je wilt, dan is mijn vraag: 'Waar wacht je nog op?' Op wie wacht je eigenlijk? Op toestemming van de buitenwereld? Wel nee, je wacht gewoon op jezelf. Je wacht tot je de moed hebt om door te lopen. Maar lief medemens,  je hebt maar één leven. Althans in dit leven. Waar wacht je nog op?'

Ik dank het leven, dat ik haar leven mag.

Elk einde is in werkelijkheid een nieuw begin. Als je maar durft te leven. Dus adem diep en durf groots te zijn. Zodat je een voorbeeld kunt zijn voor jezelf en voor anderen.

In liefde,20100320 patty harpenau

Bron: Patty Harpenau, nieuwsbrief september 2010 
www.thelifefoundation.nl http://wisdomflash.web-log.nl/.a/6a0134825696d5970c0133f3de9aaf970b-pi

Ik schrijf graag als het donker is. Dan is de wereld stil en is er  even niets te denken,  anders dan te luisteren. Dan luister ik naar het leven en ben ik het dichts bij mijn eigen wijsheid. Dan hoor ik  onhoorbare woorden als stille fluisteringen in mijn hart om te schrijven.  Die momenten zijn mij het dierbaarst. Dan begrijp ik het leven en begrijpt zij mij.

Wij mensen zijn meer dan we denken te zijn. Wij zijn onderdeel van een groot intelligent veld en als je de innerlijke radio aanzet dan kun je de wijsheid uit dit veld horen. Er is in werkelijkheid geen verschil tussen jou of mij. We horen dat wat we willen horen en zo zijn er zijn mensen die graag de aarde horen, of de hemel, of de wereld van materie, of wat dan ook. Daar rust geen oordeel op. Zelf luister ik graag naar de klank van het leven. En dan woont opeens  wie ik ben in een boek en verlaat zij het ouderlijk huis. Niets meer te doen of te kunnen,  anders  dan te hopen dat ze een behouden vaart zal hebben en dat mensen haar in liefde zullen ontvangen. Ze krijgt  een kaft om te aaien,  woorden om te lezen, een  uitgever, een boekenwinkel en dan komt de pers. 

De journaliste van de krant kijk mij aan en ze stelt mij de vraag die mijn hart ook heeft gevraagd: ’hoe komt het dat jouw dit is overkomen?’ Ik ben even stil want hoe leg ik haar de dualiteit uit dat als je werkt met het licht, de duisternis aan haar zijde staat?  Hoe vertel ik haar dat het leven een cursus is waarin je al haar facetten kunt leven? Een levensechte speeltuin met alle ervaringen die je de hoogste toppen maar ook de diepste dalen laat leven. Ik zoek de juiste woorden en dan herinner ik mij een les van mijn vader. Godzijdank woont zijn wijsheid in mijn hart. Ooit leerde hij mij wat een leraar dient te weten: het gaat niet om de juiste antwoorden maar om de bereidwilligheid om in dienst te staan van het leven. En vanuit die overgave en bereidheid ben je in staat met je energie een ander te helpen. Alsof je iemand ongezien een stukje optilt zodat zij zelf bij de bovenste plank van hun eigen wijsheid kunnen komen.  Meer is er niet te doen en dat is al groot genoeg. Het gaat vaak niet om dat wat je zegt of doet want de heling vindt vaak plaats tussen de woorden in.

Mijn ziel kent de weg en leidt mij hand in hand met het leven want als  je van haar houdt, dan houdt ze ook van jou en blijft ze je trouw. Ik probeer dapper door te lopen en onderweg vertaal ik dat wat ongezien is en toch graag gehoord wil worden. Dat is waarom jij en ik hier zijn. Wij zijn in dit leven om haar te laten zien in het mooiste licht.  Zij kent geen schaamte en ook geen schuld. En het delen van je ervaringen vanuit een oprechte intentie doet haar recht zodat je een voorbeeld kunt zijn voor anderen.

En  op de dagen dat de nachten te groot zijn en de dagen je klein lijken te maken, pak dan je eigen hand en loop door, zodat je niet tussen het einde en een begin in valt en terecht komt in Niemandsland.

Bron:  Nieuwsbrief augustus 2010, the life foundation, Patty Harpenau.

 

19 November 2010
By on 13:39
Geen verleden of toekomst, maar ‘zijn’ in het nu

Niemand kan zeggen dat hij tot het innerlijk van dit wezen is doorgedrongen. Het zijn zwijgzame, trotse, ongenaakbare, superbe wezens, van kop tot staart vervuld van een supreme minachting voor wat wij, mensen, denken en doen. Grote persoonlijkheden zijn het, gesloten en even ontoegankelijk als Boeddhistische kluizenaars. Van alle levende wezens zijn zij het verst gevorderd in de kunst van het genieten. De zaligheid van dit wezen, die met toegeknepen ogen in de zon ligt te spinnen, is met geen enkele andere genieting te vergelijken. De kunst van het zich gelukkig voelen is hierin gelegen, dat men geheel en al opgaat in het moment van nu. Mensen kunnen dat niet. Zij denken, ook in de behagelijkste situaties, of aan gisteren òf aan morgen. Dieren kunnen dat wel. Zij kunnen juist dat andere niet. Zij zijn, in de meest volstrekte zin van het woord. Wij worden of waren altijd. De charme van het omgaan met dieren ligt hierin, dat wij verkeren met schepselen, die in een voortdurende zijnstoestand leven. Dat is hun grootste talent. Bij dit wezen nu echter is het woord talent te zwak. Het zijn genieën in dit opzicht. Geniale genieters. Zij zijn ook de enige dieren, die ter openbaring van hun gelukstoestand een apart geluid voortbrengen. Ook wij doen dit, als wij lachen. Maar het spinnen van dit wezen is meer dan dat. Het is een hoorbare glimlach, de glimlach, tot geluid geworden, uitdrukking van het volledige zijn binnen proporties, die wij niet kennen.

Godfried Bomans over katten

Dieren (gedeeltelijk), Oktober 1950, (Werken VII, p. 140-141), bewerking:G.B. van der Leest

25 September 2010
By on 14:04